Жиембет жырау Біртоғашұлы — Тана руынан шыққан XVI-XVII ғасырдағы аса көрнекті тұлға. Тана — Кіші жүз Байұлының құрамындағы көне ру, Алшын тайпасынан тарайды. Ежелгі мекені — Еділ мен Жайықтың арасы, қазіргі Батыс Қазақстан, Атырау, Маңғыстау өңірлері.
Шежіре тізбегі:
Тана → Біртоғаш → Жиембет (1-бала), Жолымбет (2-бала), Ақымбет (3-бала)
Жиембет Есім хан тұсында қолбасшы, би және жырау болған. Толғаулары мен елдік сөздері қазақ әдебиеті тарихында ерекше орын алады.